විශේෂඥ වෛද්‍ය උපදෙස්

දායකත්වය

   

   


නාරිවේදය (Gynaecology)
ගර්භාශය ඉවත්කිරීමේ සැත්කම පී.ඩී.එෆ් (PDF) මුද්‍රණය ඊ-තැපැල

 

ගර්භාශය ඉවත්කිරීමේ සැත්කම

 

 

ගර්භාශය ඉවත්කිරීමේ සැත්කම කාන්තාවන්ට ඇතිවන ඇතැම් නාරිවේදය සම්භන්ද ගැටළු වලට අවසාන පිලිතුරයි මෙම සැත්තමේදි ඇතැම්විට ගර්භාශය පමනක් හෝ ඇතැම් විට ඒ සමගින් ඩ්ම්‍බකොෂද ඉවත් කෙරෙන අවස්ථා ඇත දරුවන් ලැබීමේ අපෙක්ෂාවෙන් සිටින අයට නොකරාම බැරිවු අවස්ථාවලදි හැර මෙම සැත්කම සිදු නොකෙරේ ගර්භාශය ඉවත්කිරීමේ සැත්කම සිදුකෙරෙන අවස්ථා ලෙස

 

 

1.      ගර්භාශයේ ඇතිවන විශාල ප්‍රමානයේ ෆයිබොටිඩි ගෙඩි ඉවත්කිරීම සදහා ගර්භාෂය ඉවත් කෙරේ මෙහිදී රෝගියා ආර්ථවහරනයට ආසන්න නම් ගර්භාෂය සමග ඩිම්බකොෂ ඉවත් කෙ‍රේ

 

 

නමුත් කරුනු වයසේ උදවියට ගර්භාශය ඉවත්කිරිම පමනක් සිදු කෙරේ එයට හේතුව ඩිම්බ කොෂ ඉවත් කිරීමත් සමග ඇග රත්වීම වැනි විවිද රෝග ලක්ෂණ පහල වන නිසා ඒවායින් වැලකි ම සදහාය

 

 

ෆයිබොයිඩිස් ‍බොහෝවිට තරගකාරී ලෙස රෝග ලක්ෂණ ඇති කරන අවස්ථා වලදී රෝගියා දරුවන් ලැබීමේ අපෙක්ෂාවෙන් සිටියද ගර්භාශය ඉවත් කිරිමට සිදුවන අවස්ථා ඇත

2.      ගර්භාශයේ පිලිකා

මෙහිදි අනිවාරයයෙන් ගර්භාශය සම්පුර්නයෙන්ම ඉවත් කල යුතු අතර ඒ සමගම තවදුරටත් පිලිකා සෛල වැඩීම නැවැත්වීම සදහා ඩිම්බකොෂයන්ද ඉවත් කිරීම සිදු කල යුතුය

3.      ගැබ්ගෙල පිලිකා

මෙහිදි ‍බොහෝ අවස්ථාවලදී ගර්භාශය සම්පුර්නයෙන්ම ඒ අවට ඇති පටකද සමග ඉවත් කිරිම සිදුවේ මෙහිදී යෝනි මාර්ගයේ ඉහල කොටසද පැලෝපීය නාලද ඉවත් කෙරේ  ඇතැම් අවස්ථාවලදී පිලිකාව ඩිම්බ කොෂ දක්වා පැතිර තිබුනහොත් ඩිම්බ කොෂයක්ද ඉවත් කෙරේ

4.      ආර්ඛවයේදී ඉතා අධිකව පාලනය කල නොහැකි තරමට රුධිරවහනය වන අවස්ථා

 

 

 

  ගර්භාශය ඉවත් කිරිමේ සැත්කම සිදු කරන ආකාරය

 

 

ගර්භාශය ඉවත් කිරිමේ සැත්කම ප්‍රධාන සැත්කම් ගනයට අයත් සැත්කමකි මෙම සැත්කම සිදු කල හැකි ආකාර 2 කි

 

  1. උදරය විවෘතකර කරන සැත්කම

ගර්භාශයේ පිලිකා ගැබිගෙල පිලිකා සදහා මෙන්ම ඉතාව විශාල ෆයිබ්‍රොයිඩි සදහා මෙසේ උදරය ව්වෘත කර ගර්භාෂය ඉවත් කිරිම සිදු කරයි මෙහි ඇති ප්‍රයේජනය නම් පිලිකා තත්ව වලදි මුළු උදර කුහ‍රය හා යෝනි කුහරය පියවි ඇසින් බලාගත හැකි නිසා පිලිකා කොටස් එම කුහරය තුල පවති නම් ඒවාද ඉවත් කිරිමට හැකි විමයි මෙය රෝගියාව නිර්වින්දන කර සිදු කරනු ලබන සැත්කමකි එම නිසා රෝගියා මෙම සැත්කම සදහා කායිකව සුදුසුදැයි බැලිමට ECG X ray පරික්ෂණයක් මුත්‍රා පරික්ෂණයක් රුධිර පරික්ෂණ ඉන්පෙර දින සිදුකරනු ලැබේ අනතුරුව පැය 8 ක් පමන නිරාහාරව තබා ශල්‍යකර්මය සිදු කෙරේ.

 

 

  1. යෝනි මාර්ගය හරහා ගර්භාෂය ඉවත් කිරිම

 

 

මෙහිදි උදරයේ කැපුමක් යෙදිමත් සිදු නොකරයි ගර්භෂය යෝනි මාර්ගය ඔස්සේ පහලට ඇද ඉවත් කිරිම සිදු කෙරේ මෙම ක්‍රමය මගින් පිලිකා සැදි ඇති අවස්ථාවලදි ගර්භාශය ඉවත් කිරිම සිදු නොකෙරේ මෙය සිදු කරනු ලබන්නේ තරමක ෆයිබොයිඩ් ගෙඩි ඉවත් කරනු ලබන අව්ස්ථා වලදිය මෙහිදි සැත්කම සිදුකිරිමට රෝගියාව නිර්වින්දනය කිරිමට අව්‍ශ්‍ය නොවේ පිට කොන්දට එන්නත් විදිම මගින් ඉනෙන් පහල කොටසේ වේදනාව නැත්වන ඹෟෂධයක් එන්නත් කිරිම සිදු කෙරේ.

 

 

 

 

 

 

LAST_UPDATED2
 
කාන්තාවන්ට ලිංගික අකර්මනයතාව ඇති කරවන රෝගි තත්වය පී.ඩී.එෆ් (PDF) මුද්‍රණය ඊ-තැපැල

 

කාන්තාවන්ට ලිංගික අකර්මනයතාව ඇති කරවන වැග්නිස්මස් රෝගි තත්වය

 

 

මෙය පුරුෂයන්ට ‍තම ශිෂ්නය යොනිය තුලට ඇතුලු කිරිමට ප්‍රබල භාදාවක් ඇතිකරන රෝගි තත්වයකි මෙහිදි සිදුවනුයේ ඇයගේ යෝනි මාර්ගය ආශ්‍රිතව ඝ්‍රොණිය ප්‍රදේශයේ හා කලවා ප්‍රදේශයේ ඇති මාංශ පේෂින් එකවර සංකොචනය විමයි

 

 

මෙම තත්වයට ප්‍රධාන හේතුව නම් ලිංගික සංසර්ගයට ඇය තුලඇති බියයි ශිෂ්නය දමන විට වේදනාවක් ඇතිවිය හැකිබවටද තම යෝනිය ශිෂ්නය දැමිමට ප්‍රමානයෙන් කුඩායැයි හා මිට පෙර ලිංගික අපයෝජනයකට ලක්ව තිබිමද මිට බලපාන හේතු වෙයි

 

මෙවැනි අතුරු විපත් ලෙස හරිහැටි ලිංගික ක්‍රියාවලියේ යෙදිමට නොහැකි විම නිසා පුරුෂයාට ද්විතික ලිංගික අප්‍රානිකත්වය ඇති විම පෙන්වා දිය හැක

 

මෙහිදි ප්‍රතිකාර කිරිමේදි කාන්තාවගේ බිය පහව යන පරිදි ඇයට දැනුවත් කල යුතුය ඉන්පසු ක්‍රමානුකූලව ප්‍රමානයෙන් වැඩිවන පරිද යම් වස්තුවක් යෝනිය තුල‍ට දමම්න් (උදා මුලින් ඇගිල්ලක් දෙවනුව ඇගිලි 2ක් ලෙස ) ඇයගේ බිය පහකරවා ශිෂ්නය ඇතුලු කිරිමට පුරුෂයාට උපදෙස් දෙනු ලබයි

 

 

ඉන්පසු අවශ්‍ය නම් ලිංගික මාර්ගය වටා හිරිවටිටනු පිනිස ස්ථානිය නිර්වින්දන ආලේප කර ලිංගික සංසර්ගයේ යෙදිමට සැලැස්විමද කල හැක තවදුරටත් රෝගියා සුවය නොලබයි නම් යොනිය විවරය කුඩා කැපුමක් යොදා එහි විශ්කම්භය වැඩිකරවිමද එයිනුත් ඇයට නිදහස් ලිංගික සංසර්ගයේ යෙදිමට නොහැකි නම් ඇයට කෘතිම ක්‍රම මගින් ගැබිගැනිමද AIH කල හැක ඒ දරුප්‍රසුතියෙන් පසු මෙම වෙදනා තත්වය  සුවවන බැවිනි

 

 

 

 

 

ස්ත්‍රින් තුල ලිංගික අකර්මන්‍යතාව ඇති කරනු ලබන හේතුන්

 

 

 

ලිංගික අකරමන්‍යතාවය යනු ලිංගික ක්‍රියාවලියක නිරත විම ඇති  ආශාව කැමැත්ත අඩු විමත් එයින් උපරිම තෘප්තියක් ලබා ගැනිමට ඇති නොහැකියාවත් මෙය විවිධ මානසික හා භෞතික කරුනු ර‍ාශියක් මත රදා පවති

 

 

ලිංගික කාර්යය එත්විමේදි යෝනි මාර්ගය තුලින් දැනෙන වේදනාව මිට බලපාන ප්‍රධාන සාධකයකි මෙලෙස වේදනාව ඇති විම‍ට බලපාන හේතු රාශියකි ලිංගික මාර්ගයේ ඇතිවන Candia , Trichomonas , Bocterial Vaginosis වැනි ආසාධන නිසාද කලින් උපත්මාර්ගයේ කරන ලද සැත්කම් වල මැහුම් දැමු ස්ථාන ආශ්‍රිතව ඇතිවන වේදනාවද උපතින්ම උපත්මාර්ගයේ ව්‍යුහය හා පිහිටුම ඇති ආබාධද මේ සදහා හේතු වෙයි එන්ඩොමෙට්‍රියොසිස් රෝගි තත්වයද මෙලෙස වේදනාවක් දැනිමට ප්‍රමුඛ හේතුවක් වන අතර එමෙන්ම ආර්ථවහරනයත් සමග ලිංගික මාර්ගය වියලිම මෙන්ම අදාල පුරුශයාට ඇති නොකැමැත්ත පුරුශ ලිංගයේ ප්‍රමානයට බිය විම හා කුඩා කල ලිංගික අපයෝජනයකට ලික්ව තිබිම ආදි මානසික හේතුන් නිසාද මෙලෙස ලිංගික මාර්ගය තුලින් වේදනාවක් ඇතිවිමට බලපායි

 

 

ඇතැම් පිරිම්න්ට ඇතිවන ලිංගික අප්‍රනිකත්වය (අධික මත්පැන් පානය දුම් පානය දියවැඩියාව හා අධි රුධිර පිඩන තත්වය නිසා මෙය ඇති වේ) හා ලිංගික අත්දැකිම් වැඩිපුර නැති පුද්ගලයන්ට ඇතිවන ඉක්මනින් ශුක්‍රනු මොචනය විමද කාන්තාවන් තුල ලිංගික අකර්මන්යතාව ඇති කරනු ලබයි

 

 

 

මිට අමතරව කාන්තාවගේ යොනිය දෙපස ඇති මාංශ පේෂින් අනිචිඡානුගව සංකොචනය වි ශිෂ්නය ඇතුල් කිරිමට වලකාලන තත්වයද මෙලෙස කාන්තාවන්ට ලිංගික දුබලතාව ඇතිකරවන හේතුවකි. 

LAST_UPDATED2
 
එන්ඩොමෙට්රිනයොසිස් රෝගි තත්වය පී.ඩී.එෆ් (PDF) මුද්‍රණය ඊ-තැපැල

එන්ඩොමෙට්‍රියොසිස් රෝගි තත්වය

 

 

 

ගර්භය තුල ඇති අපිච්ඡදය ඊ‍ටම ආවෙනික වු එකක්වන අතර සාමානය අයෙකු එම සෛල වෙනත් තැනක නොපවති මෙම රෝගි තත්වයේදි ව්‍යුහයෙන් හා ක්‍රියාවලියෙන් ගර්භාෂය තුල ඇති අපිච්ඡදයට සමාන සෛල සිරුරේ අනිත් තැන්වල පිහිටන අතර එම සෛල ගර්භාශය තුල ඇති සෛල මෙන්ම මොලයේ පිටියු‍ටරියෙන් ස්‍රව්‍යවන හෝමොන වලට අනුකූලව ක්‍රියා කරයි

 

 

 

මෙවැනි සෛල පිහිටන ස්ථාන රාශියකි

  1. ගර්භාශ බිත්තිය ඇතුලත
  2. ඩිමිබකොෂතුල
  3. යොනියේ ඇති ඛන්ඩර ආශ්‍රිතව
  4. මහාන්ත්‍රය ආශ්‍රිතව
  5. මුත්‍රාශය ආශ්‍රිතව
  6. සැත්කම් කර සුව වු තුවාල මත
  7. උදරයේ නාභිය මත
  8. පර්යන්ත අවයව මත (ඇස් උගුර අත් පා බාහු ප්ලුරා පටලය ආදිය මත)

 

 

මෙවැනි අසාමාන්‍ය ස්ථානවල පිහිටන අපිචඡද සෛල වල ක්‍රියාකාරිත්වයට ඊස්ට්‍රජන් අවශය නිසා මෙම රෝගය බහුලව පවතිනුයේ වයස 30-40 ත් අතර කාන්තාවන්ට අර්තවහරනය වු පසු මෙම අසාමාන්‍ය ස්ථානවල පිහිටි සෛල මියයයි

 

 

නිසාරු ස්ත්‍රින් අතර මෙය සුලබ අතර මෙම රෝගය ප්‍රවෙනිගතව පැතිරිමේ අවදානමක්ද පවති සාමාන්‍යයෙන් ඹසප් චක්‍රය මෙන්ම මෙහිදි වරින් වර සෛල බිද වැටරුධිර වහනය වන අතර එම රුධිරය එකතුව් කලු පැහැති ගෙඩි වර්ග එම ස්ථානවල ඇතිවේ එම ගෙඩි විශාල විම නිසා හා පුපුරා යාම නිසා විවිධ ‍රෝග ලක්ෂණ හා සංකුලතා හටගනි.

 

 

 

 

එන්ඩොමෙට්රියොසිස්  රෝගයේ ලක්ෂණ

 

  1. යට්බ‍ෙඩ් ඇතිවන වේදනාව මෙහි සුලබතම රෝග ලක්ෂණය වන අතර දැනෙන වේදනාවේ ස්වභාවය හා තිවෘතාව රෝගයට ගොදුරුවු අවධිය මත රදා පවති ඩිම්බකෝෂවල මෙම රෝගය හටගත්විට වේදනාවක් නොදැනෙන තරම් වන අතර ඛන්ඩාර ආශ්‍රිතව රොගය හට ගත්විට අධික වේදනාවක් හට ගනි
  2. ඹසප් චක්‍රයේ රුධිර වහනය වන දිනවල යටි බඩේ දැනෙන දැඩි වේදනාව වයස 30 පසුවු පසු මෙම තත්වය හටගන්නා අතර රුධිර වහනයට දින කිහිපයකට පෙර වේදනාව ආරම්භ වි රුධිර ගැලිම ආරම්භ වි දින 2-3 පමන යනව්ට එය උච්ච වි පසුව නැතිවි යයි.
  3. ලිංගික සංසර්ගයේදි දැනෙන දැඩි වේදනාව
  4. ඛන්ඩාරා මෙම රොගයට ගොදුරු වු විට කොන්දේ වේදනාවක් හට ගනි
  5. රුධිරය එකතුවිමෙන් සැදුනු සිස්‍ටම් පුපුරායාම නිසා ක්ෂණිකව අධික උදර වේදනා හට ගනි
  6. දරුඵල නැතිකර වද භාවයට පත්විම ඩිම්බකොෂවලින් ඩිම්බ මොචනය විම අඩුවිම පැලොපිය නාල වල චලනය අඩුවිම සංකොචනය වු යුක්කානුව ගර්භාෂ්‍ය බිත්තියට සවිවිම අපහසු විම තුලින් මෙම වදබව ඇතිවේ
  7. ඔසප් චක්‍රයේ ඇතිවන අසාමානතා - ඔසප්වි පිටවන රුධිර ප්‍රමානය අඩුවිම ඔසප් විමට පෙර සුලු වශයෙන් රුධිරය ගැලිම මෙන්ම ගලන රුධිර ප්‍රමානය වැඩිවිමද සිදුවේ



අවට පිහිටි අවයව රෝගයට ගොදුරුවි සැදෙන රෝග ලක්ෂණ මුත්‍රාශය ආබාධවිමෙන් මුත්‍රා යන වාර ගනන වැඩි විම රුධිරය ඇති මුත්‍රා පිටවිම බඩවැල් ආබාධ විමෙන් මල සමග රුධිරය යැමත් සිදුවේ ප්ළුරා පටල ආබාධ විමෙන් පපුවේ වේදනා ශ්වසන වේදනා ශ්වසන අපහසුතා ඇතිවේ ග්‍රසනිකාව  ආබාධවිමෙන් සෙම සමග ලේ පිටවේ.

 

 

 

 

 

 

එන්ඩොමෙට්රියොසිස් රොගය වෛද්‍යවරයෙකු විනිශ්චය කරන අයුරු

 

 

 

මෙවැනි රෝගියෙකු තමන් වෙත ආවිට කායික පරික්ෂණ යක් කිරිමෙන්ද සුදුසු වෛද්‍ය පරික්ෂණ යක් කිරිමෙන්ද මෙම රෝගය විනිශ්චය කල හැක

මෙහිදි කායික පරික්ෂාවෙන් ලිබියයුතු ප්‍රතිඵල නම්

 

  1. අධික ඔසප් විම් ඇත්නම් රක්තහිනතාවකට පත්ව ඇය සුදුමැලි වෙයි
  2. ඇය වදබවෙන් පෙලේනම් මානසික ආතතිය හා විෂාදයෙන් පෙලෙයි නම්
  3. සැත්කම් වල කලන ලද කැඩුම් නාභිය අව‍ට රෝගය පවතිනම් එම ස්ථානය අල්ලන විට ඉතා වේදනාකාරිය
  4. උදරය අල්ලා බලන විට ගෙඩි ලෙස තරලය පිරි ගෙඩි හසුවේ
  5. යොනිය තුලට ඇගිලි දමා පරික්ෂා කිර‍ිමෙදි ගර්භාශයේ පිහිටුම වෙනස්වි එය නොසෙල්වෙන අතර aenomyosis තත්වයේදි ගර්භාශය සති 12 -14 ගැබිගෙන ඇති අනෙකුත් ගර්භාශය තරමට විශාල වියහැක

 

 

මෙහිදි කරනු ලබන විද්‍යාගාර පරික්ෂණ රාශියකි

  1. උදරය මත උපකරන තබා හෝ යොනිය  තුලට උපකරන ඇතුල්කර කරනු ලබන අතිධවනි තරංග පරික්ෂා මගින් ගර්භාශයේ ප්‍රමානය හා ඩිමිභ කොෂවල ඇති සිස්ට් හදුනාගත හැක
  2. කැමරාවක් සහිත කුඩා උපකරනයක් ඇතුල්කර උදරය තුල නිරික්ෂණ්‍ය කර ඒ තුල ඇති ගෙඩි අවයව වල ප්‍රමානය ආදිය දැක ගත හැක
  3. ඉහත laparascopy කරන ගමන්ම රෝගි කොටස්වලින් පටක ගෙන බයොප්සි සදහා යොමුකරවා රෝගය ඉතා නිවැරදිව විනිෂ්චය කල හැක
  4. රුධිරයේ CA 125 ප්‍රමානය තරමක් වැඩිවේ
  5. රුධිරයේ උදර කුහරය තුල ඇති තරලයේ ඇති ප්‍රතිදේහ ප්‍රමානය ඉහල යයි

 

 

 

මෙලෙස රෝගය හදුනාගෙන එහි සංකිර්නතාව බලා සුදුසු ප්‍රතිකාර තිර්නය කරනු ලබයි. 

 

 

 

 


එන්ඩොමෙට්රියොසිස් රොගයට කරනු ලබන ප්‍රතිකාර

 

 

 

  1. යම් රෝගියෙකු කිසිදු රෝග ලක්ෂනයක් නොදක්වයි නම් ඇයට ප්‍රතිකාර නොකල යුතුය
  2. ඇය වේදනාවෙන් පෙලෙයි නම් වේදනා නාශක ලෙස NSAIDS ලබාදිය යුතුය
  3. සිරුරේ නිපදවන ඊස්ට්‍රජන් ප්‍රමානය අඩුකරවා රෝග ලක්ෂණ අවමකරවිමට දෙන ඹෟෂධ ප්‍රතිකාර
    1. ඇය විවාහක නම් ලිංගික සංසර්ගයේදි ඉක්මනින් ගැබි ගැනිමට ඇය දිරිගන්වන්න
    2. ප්‍රොජෙස්ටරෝන් අඩංගු බෙහෙත්ද ලබාදෙන්න

                                                              i.      DMPA 150 mg බැගින්වු එන්නත් මාස 6 කට ලබාදිම

                                                            ii.      Norethisterone 5 mg දිනකට තුන්වරක් බැගින් මාස 6-9 දෙන්න

  1.  
    1. ඊස්ට්‍රජන් හා ප්‍රෙජෙස්ටරෝන් මශ්‍ර ඹෟෂධ ලබාදෙන්න
    2. Danaiol ප්‍රතිකාරය

මෙම ඹෟෂධය 200-400  දිනකට බැගින් මාස 6ක් ලබාදිමෙන් රෝගින්ගෙන් 70% කට රෝග ලක්ෂණ අවම වන අතර 50% කට නැවත ගැබ්ගැනිමට පුලුවන නමුත් බෙහෙත්කරලක් රුපියල් 80-100 තරම් ඉහල වන නිසාත් වමනය කුරුලෑ මතුවිම බර වැඩිවිම කෙස් යාම ආදි රෝග ලක්ෂණ රාශියක් ඇතිවිම අවාසියකි

  1.  
    1. GnRH අඩංගු එන්නත්ද ලබාදිය හැක

 

  1. සැත්කම් මගින් ලබාදෙන ප්‍රතිකාර

 

 

එන්ඩොමෙට්‍රියොසිස් පටක කොටස් සියල්ල ඉවත්කර සිස්ට් ඇත්නම් ඒවාද ඉවත්කිරිම කරනු ලබයි ගර්භාශයේ බිත්ති තුල රෝගය පැතිර ඇත්නම් ගර්භාශය කපා ඉවත් කිරිමද උදරය පුරා රෝගි පටක පැතිර ඇත්නම් ඩිම්බකොෂ 2ක් මෙන් පැලෝපිය නාල 2කක් සම්පුර්න ගර්භාෂයක් ඉවත්කර කෘතිම ‍හෝමොන ලබා දිම කල යුතුවෙ.

 

 

මේ සදහා දිය හැකි විකිරන ප්‍රතිකාර ක්‍රමවුවද වර්තම‍ානයේ දියුනු කරම්න් පවති මෙවැනි ප්‍රතිකාර ඇතත් රෝගින්ට විශාල ලෙස සංකූලතා වලට ලක්කරන මෙම රෝගයට දියයුතු ගැලපෙන ප්‍රතිකාරය රෝගියාට පරික්ෂා කර වෛද්‍යවරයා පමනක් නිර්නය කල යුතු බැව්න් ඉක්මනින් වෛද්‍යවරයෙකු වෙතයාම ඉතා වැදගත්ය. 

 

 

 

 

LAST_UPDATED2
 
ආව්තවහරනය පී.ඩී.එෆ් (PDF) මුද්‍රණය ඊ-තැපැල

 

ආව්තවහරනය   ඇති වන්නේ ඇයි ?

 

 

ස්ථිර ලෙස කාන්තාවන්ගේ ඔසප්  චක්‍ර නැවැතීම ආර්තවහඑනය නම් වන අතර  මෙහිදී ඩිම්බ කෝෂ තුල ඇති  ඩිම්බ  අක්‍රිය  වීම සිදුවේ . මෙය  ස්වභාවිකව  මෙන්ම විවිධ ඖෂධ  මගින්  ඇති කල හැක.

 

 

සාමාන්‍යයෙන්  කාන්තාවන් වයස් ගතවන විට කාන්තාවකගේ ඩිම්බ  මොලයෙන් සුවය කරන  FSH / LH    හෝමෝන වලට දක්වන ප්‍රතිචාරය  අඩු වන අතර ඉන්පසු  එම ඩිම්බ මගින්  නිපදවන ඊස්ට්‍රජන  වැනි  ලිංගික  හෝමෝන ප්‍රමාණය පහත වැටීම නිසා ආර්තව රෝග ලක්ෂණ මතුවේ.

 

 

 

කාන්තාවන් ස්වභාවිකව ආර්තවයට ලක්වන වයස එකිනෙක වෙනස් වන අතර එයට බලපාන හේතු රාශියකි.

 

 

  • ඇය වැඩිවියට පත් වූ වයස
  • සිටින දරුවන් ගණන
  • සිරුරේ  බර
  • දුම්පානය කිරිම
  • හෝමෝන උපත් පාලන පෙති - උදා මිතුරි ආදිය භාවිත දිග ලෙස කිරිම

 

ඇගේ මට  ආර්තවයරය පත් වු වයසද මෙහදි  බලපානු ලබයි

 

 

 

 

 

 

 

අර්ථවහර්නය විමේදි ඇතිවන රෝග ලක්ෂණ මොනවාද

 

 

 

සිරුරේ ඊස්ට්‍රජන් ප්‍රමානය පහල යැම අර්ථවහර්නයේදි රෝග ලක්ෂණ ඇති විමට ප්‍රධාන ලෙස බලපානු ලබයි අර්ථවහර්නයවිමට පෙර ඹසප්විමේදී ගලන රුධිර ප්‍රමානය අඩු විමත් ඒ සදහා යන දින ගනන අඩුවිමත් ක්‍රමානුකූලව සිදුවෙයි නමුත් ඇතැම් කාන්තාවන්ගේ මෙලෙස ක්‍රමානුකූල අර්ථවහර්නය ඇති නොවි එකවර ඹසප් විම නැවතිමටද පුළුවන වසර 1ක් වත් අවම වශයෙන් ඹසප්චක්‍ර නොමැතිවුවහොත් අර්ථවහර්නය වි ඇතිබව තිර්නය කරනු ලබයි

 

 

ඊස්ට්‍රජන් හිගවිම නිසා සෛල වියලි ක්ෂය විමක් වන අතර එම නිසා විවිධ අපහසුතා මතුවේ යොනිමාර්ගය වියලිම නිසා ලිංගික සංසර්ගයේදි අධික වේදනාවක් දැනිම උපත්මාර්ගය කසන සුළුවිම හා අර්ථවහර්නයෙන් පසු උපත්මාරගයෙන් ලේ ගැලිම මින් කිහිපයකි මෙහි තවත් ප්‍රතිඵලයකි පියයුරු කුඩාවිම මෙය කාන්තාවන්ට මානසික ආතතිය පවා ඇතිකරවයි

 

 

මුත්‍රා නාලයේදි හා මුත්‍රාශයේ ඇතිවන රෝග ලක්ෂණ නම් මුත්‍රා කිරිමෙදි ඇතිවන දැවිල්ල මුත්‍රාකරන වාරගනන වැඩිවිම පාලනයකින් තොරව මුත්‍රා පිටවිම ආදියයි

 

 

ඇගට තදින් දහඩිය දැමිම හෙවත් සිරුර උනුසුම් සේ දැනිමත් ඇතිවිමද ඉතා සුලබය එමෙන්ම ඌනතාව

නිසාය එමෙන්ම හෝමොන ඌනතාව නිසා මානසික රෝග ලක්ෂණද කාන්තාවන්ට මතුවේ මානසික

ආතතිය විශාදය තද හිසේ කැක්කුම හරිහැටි නින්ද නොයැම හා ලිංගික ක්‍රියාවලට ඇති ආශාව අඩු විම මින්

කිහිපයකි. 

 

 

 

 

 

 

ඇතැම්  සකාන්තාවන් වයස  අවුරැදු  40 ට පෙර  ආර්තවය   හරණයට ලක්වන අතර  එය ඉක්මනින් ආර්තවය පත් වීම ලෙසද  හදුන්වනු

ලබයි. ආසාදත  පිලිකා ආදිය නිසා ඩිම්බකෝෂ දෙකම විනාශ   මෙය‍ට හේතු වෙයි.

 

 

ක‍්‍රුතිම  ස‍ාදක මගින්  කාන්තාවගේ  ආර්තවය විමට බලපාන හේතුද රාශියකි.  මෙයට හේතු නමි

 

 

1 රසායනික ද්‍රව්‍ය . පැවරුම් ආදියට ලක් වීම

2 GnRH අඩංගු දැ බහුලව භාවිතා කිරිම

3 සැත්කම් නිසා ඩම්බකෝෂ ඉවත් කිරිම ආදියයි.

 

 

 

 


 

අර්ථවහර්නයේදි ඇතිවන සංකුලතා මොනවාද

 

 

 

මෙහිදි ඇතිවන සංකුලතා කිහිපයකි මේවාට ප්‍රධාන හේතුව මෙම කාලයේදි සිරුරේ ඇතිවන හෝමොන අසමතුලිත බවයි

  1. අස්ථි දුර්වල විම

අස්ථි කාදමන ඹස්ටියෝක්ලොස්ට් සෛල වල ක්‍රියාව වැ‍ඩිවිම නිසා අස්ථි තුනිවන අතර එම නිසා බහුලව අස්ථි බිදිම් ඇතිවේ මෙහිදි බහුලව බිදියනු ලබන්නේ කෂේරුකා උකුල හා වලලු කර ආශ්‍රිත අස්ථි හා සිරුරේ ඇති අනෙක් දිගු අස්ථි ආදියයි ඊස්ට්‍රජන් නොමැති විම නිසා සිදුවන මෙම අස්ථි බිදිම මහලු වයසේ කාන්තාවන්ගේ අස්ථි බිදිමට ‍ප්‍රධාන හේතුව වෙයි

  1. රුධිර නාල ආශ්‍රිතව සිදුවන සංකුලතා

ඊස්ට්‍රජන් ඌනතාව නිසා සිරුරේ ලිපිඩ සමතුලිතතාව බිදවැ‍ට් කොලස්ට්‍රොල් ට්‍රයිග්ලිසරයිඩි වැනි ලිපිඩ වැඩිපුර ඇදිමෙන් NDL වැනි ලිපිඩ අඩුවෙන් සැදිමත් සිදුවෙයි මේ ලිපිඩ තැම්පත්වි රුධිරනාල අවහිර කරවයි එමෙන්ම ඊස්ට්‍රජන් ඌනතාව රුධිරනාල පලල් විම නවතාදමයි මේ සියල්ල නිසා හෘදයහාභාද අඝ්‍රන ආදිය ඇතිවිම බහුලවේ

  1. ඇසේ සුද මතුවිම
  2. මහාන්ත්‍රයේ ඇතිවන පිලිකා

 

සිරුරේ වක්‍රපිදාන අක්‍රිය වි පාලනයෙන් තොරව මල පහ මුත්‍රා  පිටවිම ආදි විවිධ සංකුලතා මෙමගින් ඇති

කරවයි වර්තමානයේ අප සමාජයේ කාන්තාවන්ගේ ආයුකාලය වැඩිවන නිසා ජිවත්වන අර්ථවහර්නය වු

කාන්තාවන් ප්‍රමානයද ඉතා විශාලය එම නිසා ඉහත සංකුලතා හා අර්ථවහර්නය පිලිබද අප සියල්ලෝ

දැනුවත් විය යුතුය.

 

 

 

 

අර්ථවහර්නය සදහා හො‍්මෝන ප්‍රතිකාර ලබාගැනිමට බලාපොරොත්තුවනකාන්තාවන්ට උපදෙස්

 

  1. මෙහිදි සිරුරට ඌන හෝමොන පිටින් ලබාදෙන අතර එම හෝමෝන අධික මාත්‍රා ලබා ගැනිම සේම අවම මාත්‍රා ලබාගැනිමද හානිකර විය හැක
  2. මෙම HRT (හෝමෝන ප්‍රතිකාර ) වල යහපත් මෙන්ම අයහපත් ප්‍රතිඵලද රාශියකි එමනිසා ඒවා ගැනිමට පෙර වෛද්‍යවරයෙකුගේ උපදෙස් ගතයුතුය
  3. අර්ථවහර්නය නිසා ඇතිවන ඇග උනුකරවා යැම මානිසක ආතතිය මුත්‍රා මාර්ගයේ ගැටළු ආදි රෝග ලක්ෂණ නිසා රෝගියාට අධික පිඩා විදිමේද සැත්කම් නිසා ඩිම්බකොෂ ඉවත්කර අඩු වයසින් කෘතිමව අර්ථවහර්නයට පත්වුයේද නම් මෙම HRT බහුලව ලබාදෙයි
  4. ගර්භශ පිලිකා පියයුරු පිලිකා ආදිය පැවතියේ නම් හා උපත් මාර්ගයෙන් හේතුවක් නොමැතිව ලේ ගැලිම හා දක්වා රෝග පැවතිම මෙම HRT කිසිසේත්ම භාව්තා නොකල යුතු අවස්තා වෙයි
  5. අධි රුධිර පිඩනය දියවැඩියාව අපස්මාර තත්වය හා ම්ග්රේන් හිසේ කැක්කුම පවතින විට HRT භාවිතා කිරිම පිලිබද වඩාත් සැලකිලිමත් විය යුතුය
  6. මෙම HRT දිගු කාලයක් භාවිතා කිරිමෙන් ගර්භාශ පිලිකා පියයුරු පිලිකා හෘදයාබාධ අධිරුධිර පිඩන තත්ව හා බර වැඩිවිම ආදි සංකුලතා රාශියක් හට ගනි
  7. මෙම HRT භාවිත‍ා කරන විට මාස කිහිපයකට සැරයක් වෛද්‍යවරයෙකු හමුවි පියයුරු හා උදරය පර්ක්ෂාකරවා ගැනිමටත් රුධිර ලිපිඩ ප්‍රමානය බැලිම පැප් පරික්ෂාව හා මැමෝග්‍රැපි කිරිමටත් කරවා ගත යුතුය
  8. ගර්භාශය කලින් සැත්කම් වලින් ඉවත්කරවා නොමැතිනම් ඊස්ට්‍රජන් වලට අමතරව ප්‍රොජෙස්ටරෝන්ද ඊට ලබාදිය යුතුය

දිගු කාලයක් HRT භාවිත‍ා කිරිම මාරාන්තික ප්‍රතිඵල පවා ඇති කරවයි

 

 

 

 

 

LAST_UPDATED2
 
කෘතිමව හෝමෝන සිරුරට ලබාදෙන ඹෟෂධ පී.ඩී.එෆ් (PDF) මුද්‍රණය ඊ-තැපැල

 

කෘතිමව හෝමෝන සිරුරට ලබාදෙන ඹෟෂධ භාවිතා කරන්නේ කුමන අවස්ථාවලදිද

 

 

ඊස්ටජන් පොසෙස්ටෝන් හා වෙස්ටස් ටරෝන් ආදී ලිංගික හෝමොන සිරුරේ විවිධ කාර්යයන් සදහා ලිංගික වර්ධනය සදහා බහුලව මේවා අවශ්‍ය වේ නමුත් ජිවිතයේ ඇතැම් කාලවලදී ඇතැම් ලෙඩ රෝග වලදී මෙම හෝමොන කෘතිමව සිරුරට ලබාදිය යුතුය මෙවැනි කෘතිම හෝමොන අඩංගු HRT chormone repolacement therapy ලෙස හදුන්වයි

 

 

අද වේලද පොලේ මෙලෙස බහුලව දෙනු ලබන්නේ ඊස්ටජන් හා ප්‍රෙජෙස්ටරොන් ය ඊස්ටජන් අඩංගු ඹෟෂධ දිගුකලක් භාවිත‍ා කිරීමෙන් විවධ  සංකූලතා ඇතිවන බැවින් එවැනි අවස්ථාවලදී ප්‍රෙජෙස්ටරෝන්ද එයට එකතු කිරීම අනිවාර්ය වෙයි

 

මෙලෙස සුලබව ලබාදෙන අවස්ථා කිහිපයකි

 

අර්තව හර්නයෙන් පසුව ඇතිවන යෝනිමාර්ගය වියලීම දහඩිය දැමීම මානසික ආතතිය හා සම රුලිවැටිම ආදී විවිධ රෝග ලක්ෂණ වලින් සුවයක් ලැබීමට

වයස් සමයේදී කාන්තාවන්ට ඇතිවන අස්ථි දුර්වලතා වැලැක්වීමට ප්‍රතිකාරයක් ලෙස

අතීතයේදී මවිකිරීදී දීම මවට හානිකර අවස්ථාවලදී මව්කිරි නිපදවිම වැලැක්වීම අතීතයේදී භාවිතා කලද දැන් ඇති කරන දැඩි සංකූලතා නිසා මෙලෙස භාවිතා නොකරයි

හෝමෝන ඌනතාවක් නිසා දරුවෙකුගේ ද්විතියික ලිංගික ලක්ෂණ මතුවීම වැඩිවියට පත්වීම ආදිය පමා වන විට ඒ සදහා HRT ලබාදෙයි

 

සැත්කමකින් ඩිම්බ කොෂ ඉවත්කිරීමට සිදුවුවහොත් ඉන්පසුව ලෙස අවශ්‍ය හෝමෝන ලබාදීම සිදුවේ

HRT ලබාදීම මගින් උපත් පාලන කාර්යක් නොකරන බැවින් එවැනි අවශ්‍යතා සදහා මෙම ඹෟෂධ භාවිත‍ා නොකල යුතුය

 

 

 

 

  කෘතිමව හෝමෝන සිරුරට ලබාදෙන ඔබට ගැලපෙන HRT ඖෂධ වර්ගයක් තෝරා ගන්නේ කෙසේද? (iv)

 

 

 

MRT වර්ග රාශියක් අද වෙළඳපොලේ ඇතත් ඒ ඒ පුද්ගලයාට සුදුසු HRT වර්ගයක් භාවිතා‍ නොකිරීමෙන් වඩාත් මාරාන්තික සංකූලතා පවා ඇතිවිය හැක. මේ සඳහා රෝගියාගේ වයස HRT ගැනීමට හේතුවූ රොගයේ අවදානම HRT වල  සංකූලතා මෙන්ම ඒවා මිලට ගැනීමේ පහසුවද සලකා බැලිය යුතුය.

 

            පෙති, එන්නත්, ආලේප ලෙස පවා HRT වර්ග ඇති බැවින් සෑම විටම රෝගියාට වඩාත් යෝග්‍යය ඖෂධ වර්ගය ලබාදිය යුතුය. මේ නිසා සෑම විටම වෛද්‍ය උපදෙස් නොලබා HRT භාවිතා නොකල යුතුය.

 

            යම්කිසි රෝගියෙකුගේ ගර්භාශය නිරෝගිව පවතී  නම්ද ඔවුන් ආර්තවහරනය වී‍ නොමැති නම්ද ඔවුන්ට ඊස්ට්‍රජන් සමග අඩුම වශයෙන් ඔසප් චක්‍රයේ අවසන් දින 12 -14 තුලදී ප්‍රොප්ස්ටරෝන්ද එයට එකතු කල යුතුය. ඒ සාමාන්‍ය ඔසප් චක්‍ර පවත්වා ගැනීමටත් ගර්භාශ පිළිකා වැලැක්වීමටත්ය.

 

            සැත්කම් මගින් ගර්භාශය ඉවත් කර ඇත්නම් ‍එවැනි පුද්ගලයන්ට ඊස්ට්‍රජන් පමනක් අඩංගු HRT ලබාදිය යුතුය.  නමුත් එම රෝගියා Endometriosis  වැනි රෝගයකින්  පෙලෙයි නම්  සැත්කමකින් ගර්භාශය ඉවත්කල පසුවද එම කාන්තාවට ඇති වන අතුරු ආබාධ නැතිකරවීමට ඊස්ට්‍රජන් සමග ප්‍රොජෙස්ටරෝන්ද එයට එකතු කර ලබාදිය යුතුමය. එමෙන්ම ආර්තව හරණය වී (එනම් අවසන් වරට ඔසප්වී මාස 12 ක් යනතුරු) මුල්  සමයේදී ද  ප්‍රොජෙස්ටරෝන් ලබා නොදිය යුතුය.

 

            නිතර නිතර ස්වභාවිකව ගබිසා වීම් ඇතිවීමට ප්‍රතිකාරයක්ලෙස උපත් පාලන ක්‍රමයක් ලෙස හෝ ඇතැම් රෝගවලට (උදා: Endometriosis)  ප්‍රතිකාරයක් සෙ ප්‍රොජෙස්ටරෝන් පමණක් අඩංගු බෙහෙත් ලබා දීමට සිදු විය හැක.

 

 

            උදා: නෝඑක්ස්ටරෝන් (Norethisterone) මෙවැනි අප රටේ සුලබ ඖෂධයකි. 

 

 

 

 

  කෘතිම හෝමෝන සිරුරට ලබාදෙන (HRT) ඖෂධ රෝගියෙකුට ලබා නොගත යුතු  අවස්ථා  මොනවාද (ii)

 

 

HRT භාවිතා කලයුතු අවස්ථා මෙන්ම ඒවා භාවිතා නොකළ යුතු අවස්ථා පිළිබඳ වද අප දැනසිටීම ඉතා වැදගත්ය.

 

1)      ඊස්ට්‍රජන් අඩංගු HRTවර්ග භාවිතා නොකල යුතු අවස්ථා:

a)      රෝගියා ගර්භනී අවධියේ පසුවෙයි නම්

b)      ඊස්ට්‍රජන් මගින් සක්‍රිය කරවන පිලිකා තත්ව පැවතීම.

c)      අතීතයේ පියයුරු පිලිකා පැවතීම.

d)      රුධිර නාල ප්‍රදාහයක් (Thrombophelebitis) පැවතීම.

e)      අතීතයේ රුධිරකැටි සෑදීමෙන් හෘදයාබාධ, අංශභාග ආදියෙන් පෙලීම.

f)       අක්මා ප්‍රදාහයන් හා අකර්මන්‍යතාවලින් පෙලීම.

g)      ගර්භාෂ වල බිත්ති ඝනකම්ව පැවතීම හා යෝනි මාර්ගයෙන් රුධිරය වහනය වීම.

h)      මව් කිරි දෙන  මව්වරුන්ද මේවා භාවිතා නොකළ යුතුය.

 

2)      ප්‍රොජෙස්ටරෝන් අඩංගු HRT වර්ග භාවිතා නොකල යුතු  අවස්ථා:

a)      අක්මා පිලිකා හෝ අක්මා ප්‍රදාහතත්වයන් පැවතීම.

b)      පියයුරු පිලිකා හෝ ලිංගික අවයව ආශ්‍රිත පිලිකාවලින් රෝගියා පෙලීම.

c)      රුධිරනාල ආශ්‍රිත දරුණු රෝගාබාධ පැවතීම.

d)      යෝනි මාර්ගයෙන් ( හේතුවක් සොයාගත නොහැකිව ) රුධිරය වහනය වීම.

 

­

ඇතැම් රෝගීන්ට දරුණු ලෙස අපස්මාර තත්වයන්, ඇදුම , හෘද හා වකුගඩු අකර්මන්‍යතා පවතී නම්ද මෙම HRT භාවිතා නොකරන්න. 

 

 

 

 

කෘතිමව හෝමෝන සිරුරට ලබාදෙන HRT ඖෂධ ගැනීමෙන් ඇතිවන සංකූලතා (iii)

 

 

HRT දිගු කලක් භාවිතා කිරීමෙන් ඉතා මාරාන්තික සංකූලතා පවා ඇතිවේ. මේ නිසා හැකි සෑම විටකම වෛද්‍ය උපදෙස් නොලබා හිතුමතේ මෙම ඖෂධ භාවිතා නොකල යුතුය. මෙවැනි සංකූලතා නම්:

 

1)      පියයුරු පිළිකා ඇතිවීම:

MRT ලබාදීම ආරම්භකල රෝගියාගේ  වයස මත නොව, MRT භාවිතා කල කාල සීමාව මත පියයුරු පිළිකා ඇතිවීමේ අවදානම රඳා පවතින නිසා වඩාත් බහුලව මෙම පිළිකා ඇතිවනුයේ මෙවැනි ඖෂධ වසර 5ට වඩා  වැඩි කාලයක් භාවිතා කල විටයි.

2)      ගර්භාශ පිළිකා ඇතිවීම:

ඊස්ට්‍රජන් පමනක් අඩංගු HRT වර්ග භාවිතා කිරීමෙන් ගර්භාශ පිළිකා ඇතිවීමට වැඩි අවදානමක් ඇති කලද, එයට ප්‍රොජස්ටරෝන්ද එක් කිරීමෙන් මෙවැනි පිළිකා ඇතිවීම කැපී‍ පෙනෙන ලෙස අඩුකල හැක.

3)      රුධිර කැටි ඇතිවීම වැඩිවෙයි.

ඊස්ට්‍රජන් පමණක් අඩංගු HRT මගින්ද, ඊස්ට්‍රජන් හා ප්‍රොජෙස්ටරෝන් මිශ්‍ර  HRT මගින්ද යන දෙවර්ගයෙන්ම සිරුර තුල රුධිර කැටි සෑදීම වැඩි කරවයි. මෙම රුධීර කැටි අවහිර වීම නිසා සිරුරේ විවිධ අවයව මිය යාමටත් අකර්මන්‍ය වීමටත් පුලුවන.

මෙවැනි සංකූලතා නම්:

a)      පෙනහලු තුල ඇති රුධිර නාල අවහිරවී ශ්වසන අපහසුතා ඇතිවීම.

b)      මොළයට සපයනු ලබන රුධිර නාල අවහිරවී අංශභාග තත්වයන් ඇතිවීම.

c)      හෘදයේ රුධීර නාල අවහිර වීම නිසා හෘදයාබාධ ඇතිවීම.

 

මෙවැනි රුධිර කැටි ඇතිවීම් HRT ආරම්භකර පළමු වසර තුලදීම ඇතිවිය හැකි බැවින් මෙම ඖෂධ භාවිතා කරන්නන්  වඩාත් සැලකිලිමත් විය යුතුය. 

 

 

 

 

 කෘතිම හෝමෝන සිරුර ට ලබාදෙන HRT භාවිතා කරන රෝගියෙකුට ලබාදෙන වෛද්‍ය අවවාද (v)

 

1)      වෙළඳ පොලේ ඇති  HRT වර්ග ඒවායේ මිල ගනන් පිළිබඳ දැනුවත් වෙන්න.

 

2)      HRT භාවිතා කල යුතු මෙන්ම ඒවා නිසැකව භාවිතා නොකල යුතු අවස්ථා දැන ගන්න.

 

3)      HRT භාවිතා කිරීමෙන් සෑදෙන මාරාන්තික සංකූලතා මෙන්ම සුලු අතුරු විපාක පිළිබඳවද හොඳින් දැනුවත් වන්න. ඊස්ට්‍රජන් HRT භාවිතා කිරීමෙන් වමනය, ඔක්කාරය, බඩේ වේදනාව, බරවැඩිවීම, පියයුරු වේදනාව, දියවැඩියා තත්වය, මානසික ආතතිය, හිසේ කැක්කුම ආදිය ඇති වෙයි.

 

එමෙන්ම ප්‍රොජස්ටරෝන් HRT භාවිතා කිරීමෙන් බර වැඩිවීම, වමනය, හිසේකැක්කුම, හිස කෙස් ගැලවීම ආදී පල විපාක ඇතිවේ.

 

එබැවින් වෛද්‍ය උපදෙස් අනුව මාස කීපයකට වරක් හෝ වසරකට වරක් රුධිර ග්ලූකෝස් ප්‍රමාණය (FBS) රුධිර කොලස්ටරෝල් ප්‍රමාණය ආදිය මැන බැලිය යුතුය.

 

වෛද්‍යවරයෙකු ලවා නිතර බර පරීක්ෂා කිරීමෙන්  රුධීර පීඩනය මැන බැලීමක් කල යුතුය.

 

4) ප්‍රෙජෙස්ටරෝන් අඩංගු HRT අක්‍රමවත් ලෙස යෝනි මාර්ගයෙන් රුධිරය වහනය වීම් සිදු‍ කරවයි.

 

5) හැකි සෑම විටකම ඉක්මනින් HRT භාවිතය නවත්වා දමන්න. වැඩිකල් භාවිතා කිරීමෙන් පිළිකා                     ඇතිවියහැකි බැවිනි.

     

     ­­6) වෛද්‍ය උපදෙස්  රහිතව HRT භාවිතාකිරීම හෝ නවතා  දැමීම නොකළ යුතුය.

 

     

     7)  සමේ අලවන HRT patches භාවිතා කරයි නම් සෑම දින 3- 4 කට වරක් ඒවා මාරුකල යුතුය. 

 

 

 

 

 

 

 

LAST_UPDATED2
 
<< ආරම්භය < පෙර 1 2 3 4 5 6 7 ඊළඟ > අන්තය >>

පිටුව 6 / 7